- Temel (core) aşılar her kedi ve köpeğe önerilir: kedide panlökopeni, herpes ve kalisivirüs; köpekte gençlik hastalığı, parvovirüs ve adenovirüs. Kuduz, Türkiye gibi endemik ülkelerde temel aşıdır ve yasal zorunluluktur.
- Yavrularda seri 6–8. haftada başlar, 2–4 hafta arayla 16. hafta ve sonrasına kadar sürer; anneden gelen antikorlar aşıyı etkisiz bırakabildiği için tek doz yetmez.
- Kuduz aşısı üç aydan büyük kedi ve köpeklerde yılda bir yasal yükümlülüktür (Kuduz Yönetmeliği md. 9).
- AVHO 2026/2 alt sınır tarifesi: kuduz 1.250 TL, karma 2.000 TL, FeLV 2.000 TL; muayene (1.700 TL) ayrıca eklenir.
- Aşı yalnızca sağlıklı hayvana yapılır; öncesinde kısa muayene, sonrasında 24–48 saat gözlem.
Aşı neyi, nasıl korur
Aşı, bağışıklık sistemine hastalık etkenini zararsız biçimde tanıtır; vücut gerçek etkenle karşılaştığında hazırlıklı olur. Yavru kedi ve köpekler annelerinden sütle aldıkları antikorlarla ilk haftalarda korunur, ancak bu koruma 6–16. haftalar arasında öngörülemez bir hızla azalır. Aynı antikorlar aşıyı da etkisiz bırakabildiği için yavru dönemi aşıları tek doz değil, birkaç hafta arayla seri hâlinde yapılır. Yetişkinlikte ise koruma düzenli tekrarlarla sürdürülür.
Aşının bireysel korumanın ötesinde bir işlevi vardır: aşılı bir mahalle, sokakta yaşayan hayvanlara da hastalığın yayılmasını zorlaştırır. Çayyolu gibi sokak kedisi ve köpeğiyle iç içe yaşanan semtlerde bu “sürü bağışıklığı” doğrudan sizin hayvanınızı da korur.
Hangi aşılar var: temel ve isteğe bağlı
Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Birliği (WSAVA) aşıları iki sınıfa ayırır. Temel (core) aşılar, yaşam tarzından bağımsız olarak her hayvana önerilir; isteğe bağlı (non-core) aşılar ise coğrafya, dışarı çıkma, pansiyon ve temas riskine göre hekimle birlikte kararlaştırılır.
| Tür | Temel aşılar | İsteğe bağlı aşılar (örnekler) |
|---|---|---|
| Kedi | Panlökopeni (FPV), herpesvirüs (FHV-1), kalisivirüs (FCV) — halk arasında “karma”; kuduz | Kedi lösemi virüsü (FeLV), klamidya, Bordetella |
| Köpek | Gençlik hastalığı (CDV), parvovirüs (CPV-2), adenovirüs (CAV) — “karma” içinde; kuduz | Leptospira (çoğu karma kombinasyonunda bulunur), Bordetella (kennel öksürüğü), Lyme, parainfluenza |
Türkiye’de piyasadaki “karma” aşıların içeriği markaya göre değişir; kedide üçlü ya da dörtlü, köpekte beşli-yedili kombinasyonlar yaygındır. Aşı kartında hangi etkenlerin yer aldığını hekiminize sorun; özellikle köpeklerde leptospira bileşeninin olup olmadığı Ankara’nın göl ve dere kenarlarında gezen köpekler için önem taşır.
Takvim nasıl işler
Yavru serisinin mantığı iki türde de aynıdır: ilk doz 6–8. haftada, ardından 2–4 hafta arayla tekrarlar ve son doz 16. hafta ya da sonrasında. WSAVA 2024 rehberi, korunmasız pencereyi kapatmak için 6. ayda (26. hafta civarı) ya da 1 yaşında bir pekiştirme dozu önerir. Kuduz aşısı yavrularda genellikle 12. haftadan sonra uygulanır. Yetişkinlikte temel aşıların bir kısmı üç yıla kadar koruma sağlayabilir; kuduz ise Türkiye’de yasa gereği yılda bir tekrarlanır.
Hafta hafta tablolar, yan etkiler ve “aşı gecikti, ne olacak” senaryoları için türe özel yazılarımıza bakın: kedi aşı takvimi 2026 ve köpek aşı takvimi 2026. İç ve dış parazit koruması aşı takvimiyle birlikte planlanır; bunun için parazit takvimi yazısı var.
Türkiye’de yasal zorunluluk
Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği’nin 9. maddesi açıktır: üç aydan büyük köpek ve kedi sahipleri, hayvanlarını yılda bir defa kuduza karşı aşılatmakla yükümlüdür. Aşı veteriner hekim tarafından uygulanır, hayvanın pasaportuna işlenir ve PETVET kayıt sistemine girilir. Bu nedenle kuduz aşısı, mikroçip kaydıyla birlikte düşünülmelidir; mikroçipsiz bir hayvanın aşı kaydı sistemde bir kimliğe bağlanamaz. Yurt dışına çıkışta ek olarak aşı sonrası kan titrasyon testi istenir. Ayrıntılar: kuduz aşısı zorunlu mu ve mikroçip ve pet pasaportu rehberi.
Aşı öncesi ve sonrası
Önce
- Aşı yalnızca sağlıklı hayvana yapılır; hekim ateş, genel durum ve parazit yükünü kısa bir muayeneyle değerlendirir. Bu muayene tarifede ayrı bir kalemdir.
- Yavrularda iç parazit tedavisinin aşıdan önce yapılmış olması, bağışıklık yanıtını güçlendirir.
- Önceki aşı kartını ve varsa pasaportu yanınıza alın; hangi etkenlerin ne zaman yapıldığı takvimi belirler.
- Stresli hayvanlarda, özellikle kedilerde, taşıma çantasına birkaç gün önceden alıştırmak günü kolaylaştırır.
Sonra
- İlk 30 dakikayı klinikte ya da yakınında geçirin; nadir görülen alerjik tepkiler çoğunlukla bu sürede ortaya çıkar.
- 24–48 saat hafif halsizlik, iştah azalması ve aşı yerinde küçük bir şişlik olağandır.
- Aşı günü yorucu oyun, banyo ve uzun yürüyüşten kaçının.
- Yüzde şişme, tekrarlayan kusma, nefes darlığı ya da bayılma olursa beklemeden kliniğe dönün.
- Kedilerde aşı yerinde haftalar sonra beliren ve büyüyen sert bir şişlik mutlaka değerlendirilmelidir.
Ücreti ne belirler
Ankara’da aşı ücretlerinin alt sınırını Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası’nın tarifesi belirler; 2026/2 dönemi tarifesinde (Temmuz 2026) öne çıkan kalemler aşağıdadır. Fiyatı etkileyen diğer unsurlar aşının markası ve kombinasyonu, muayenenin ayrıca ücretlendirilmesi, evde uygulama ve mesai dışı saatlerdir.
| Kalem | Alt sınır (TL, KDV dahil) |
|---|---|
| Muayene (her uygulamaya eklenir) | 1.700 |
| Kuduz aşısı | 1.250 |
| Karma aşı (kedi veya köpek) | 2.000 |
| Karma + kuduz birlikte | 3.000 |
| Kedi lösemi (FeLV) aşısı | 2.000 |
| Köpek Bordetella aşısı | 2.000 |
| Evde muayene (yol hariç) | 3.000 |
Örnek: Yavru bir kedinin ilk yıl programı üç karma dozu, bir kuduz dozu ve her ziyarette muayeneden oluştuğunda, yalnızca alt sınır tutarlarla bile toplam birkaç ziyarete yayılan bir bütçe gerektirir. Tam tablo ve örnek hesaplar için veteriner ücretleri 2026 sayfasına bakın. Sahipsiz hayvanlar ve belediye programları için semt rehberlerindeki kamu hizmetleri bölümüne göz atın.
Hekime sorulacak sorular
- Bu karma aşının içinde hangi etkenler var; leptospira ya da FeLV bileşeni gerekli mi?
- Yavrunun son dozu 16. haftadan sonra mı planlandı; 6. ay pekiştirme dozu yapılacak mı?
- Kuduz aşısı pasaporta ve PETVET’e işlenecek mi; mikroçip kaydı tamam mı?
- Yetişkinlikte hangi aşı yılda bir, hangisi üç yılda bir tekrarlanacak?
- Toplam ücret muayene dâhil ne kadar; evde uygulama farkı var mı?
- Pansiyon, kedi oteli ya da seyahat planım için eksik aşı var mı?
Sık sorulan sorular
Hiç dışarı çıkmayan ev kedisine aşı gerekir mi?
Evet. Kedi panlökopeni virüsü çevrede aylarca dayanıklıdır ve ayakkabı, kıyafet ya da eve giren başka bir hayvanla taşınabilir; WSAVA bu nedenle temel aşıları yaşam tarzından bağımsız olarak tüm kedilere önerir. Kuduz aşısı ise Türkiye’de üç aydan büyük tüm kedi ve köpekler için yasal zorunluluktur. Lösemi (FeLV) gibi isteğe bağlı aşılara ise yaşam tarzına göre hekiminizle karar verirsiniz.
Aşıdan sonra halsizlik, iştahsızlık normal mi?
Aşıdan sonraki 24–48 saatte hafif halsizlik, iştah azalması, aşı yerinde küçük bir şişlik ve hafif ateş sık görülen, kendiliğinden geçen tepkilerdir. Yüz ve dudaklarda şişme, kusma-ishal, nefes darlığı, kaşıntılı kabarıklıklar ya da bayılma ise alerjik reaksiyon işareti olabilir ve hemen kliniğe dönmeyi gerektirir. Bu nedenle aşı sonrası ilk yarım saati klinikte ya da yakınında geçirmek iyi bir alışkanlıktır.
Aşı takvimi gecikirse baştan mı başlanır?
Çoğu zaman hayır. Yavru serisinde bir dozun gecikmesi hâlinde hekim, aradan geçen süreye göre kalan dozları yeniden planlar; yetişkinlerde gecikmiş bir tekrar genellikle tek dozla telafi edilir. Ancak gecikme uzadıkça korumasız pencere büyür; özellikle sokağa çıkan ya da başka hayvanlarla temas eden dostlarda bu riski küçümsemeyin. Kararı aşı kartını görerek hekiminiz verir.
Ankara’da kedi ve köpek aşısı 2026’da ne kadar?
Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası’nın 2026/2 dönemi (Temmuz 2026) alt sınır tarifesinde kuduz aşısı 1.250 TL, karma aşı 2.000 TL, karma ve kuduzun birlikte uygulanması 3.000 TL, kedi lösemi aşısı 2.000 TL’dir. Bu tutarlara muayene ücreti (1.700 TL) ayrıca eklenir; klinikler alt sınırın üzerinde çalışabilir. Tam tablo için Veteriner Ücretleri 2026 sayfamıza bakın.
Kuduz aşısı yasal olarak zorunlu mu?
Evet. Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği’nin 9. maddesi, üç aydan büyük köpek ve kedi sahiplerini hayvanlarını yılda bir kez kuduza karşı aşılatmakla yükümlü kılar. Aşı, veteriner hekim tarafından uygulanır ve pasaporta ile PETVET sistemine işlenir. Yurt dışı seyahat için ayrıca aşı sonrası kan titrasyon testi gerekebilir.
Lösemi (FeLV) aşısı hangi kedilere önerilir?
WSAVA, FeLV aşısını isteğe bağlı sınıfında tutar ancak dışarı çıkan, başka kedilerle temas eden ya da FeLV durumu bilinmeyen kedilerle aynı evde yaşayan kediler için önerir. Aşıdan önce kedinin FeLV negatif olduğunun test edilmesi gerekir; pozitif bir kediye aşı yarar sağlamaz. Tamamen kapalı yaşayan, tek kedili evlerde hekim gerekli görmeyebilir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hayvanınıza özel aşı programı yalnızca veteriner hekim muayenesiyle belirlenir. Ücretler AVHO’nun 2026/2 dönemi (Temmuz 2026) alt sınır tarifesinden alınmıştır; güncel tutarı kliniğinize sorun.
Kaynaklar
- WSAVA Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats (2024)
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (RG 18.01.2012/28177), madde 9
- Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası — 2026/2 Yılı Ev Hayvanları Alt Sınır Ücret Tarifesi (PDF, Temmuz 2026)
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — Sahipli Hayvanların Dijital Kimliklendirilmesi (PETVET)
